In 2017 werden 159 mensen vermoord: 48 meer dan in 2016

In Nederland werden in 2017 (t/m 27 december) 159 mensen vermoord, 160 als de dood van Sophie Kerklaan (Amsterdam) een misdrijf was en geen ongeluk.

Dat zijn er 48 of 49 meer dan in 2016, toen er 111 slachtoffers van moord en doodslag waren. Na jaren van daling stijgt het aantal moorden dus - en wel fors.

Toeval is de beste verklaring voor een deel van deze stijging, maar ook de minst geaccepteerde.

In vrijwel alle categorieën is een stijging waar te nemen, behalve in de categorie familie: relatie- en echtelijke ruzies, familieruzies (broer versus zus etc.) en ouders die hun kinderen vermoorden. Die aantallen bleven precies gelijk: 37 in 2016, 37 in 2017.

Ruzies om drugs inclusief ripdeals stegen van 5 naar 12. Het aantal liquidaties steeg van 15 naar 17. Maar bij die 17 liquidaties kwamen wel 19 mensen om het leven.

Daarmee blijft het aantal liquidaties overigens keurig binnen de marges van de afgelopen jaren. Geen reden tot opwinding.

Zedenmisdrijven: nul in 2016, drie in 2017. 

Crime passionel, schandknapenmoord, de vergaarbak twist/wraak... Ook een lichte stijging.

Psychotenmoorden is de categorie met de sterkste stijging: moorden gepleegd door mensen met een psychische stoornis als gevolg van die stoornis

Moordatlas telt er zo’n 25 (met enige overlap van categorie).

Die 25 zijn te verdelen in daders van wie de stoornis al bekend was en daders van wie de stoornis nog niet bekend was. 

Beperken we ons tot daders van wie de stoornis al bekend was, dan tellen we er zo’n 15. En juist in die groep  (zonder overlap) zit de stijging.

Zo staken twee patiënten van psychiatrische instellingen hun begeleider dood: Arnd Otten (medewerker tbs-kliniek in Poortugaal) en Jessica Slui (medewerkster GGZ-instelling in Hellevoetsluis).

Ook vermoordden in 2017 twee patiënten twee medepatiënten, in Eindhoven resp. Middelburg en in beide gevallen binnen de muren van de instelling.

Vier moorden dus die direct met de instelling te maken hebben waar de moordenaars verpleegd werden – en dat is veel.

Verder pleegden drie mensen die al tbs opgelegd hadden gekregen en die waren uitbehandeld of op verlof een moord, van wie één een dubbele. Ook dat is veel.

En er viel een slachtoffer in begeleid wonen-project. Dat zijn er dus al 9.

Daar komt bijvoorbeeld de moordenaar van Anne Faber nog bij. Die had voor eerdere vergrijpen (onder meer verkrachting) weliswaar geen tbs gekregen, maar wel moeten krijgen.

Maar ook het aantal 'nieuwe gevallen' is groter dan in 2016.

Voor moorden gepleegd in 2014 kregen 20 daders tbs. Vermoedelijk zal voor moorden gepleegd in 2017 vaker tbs worden opgelegd.


Geografisch

Laten we met het goede nieuws beginnen: in Amsterdam bleef het relatief rustig in 2017. De hoofdstad telde 15 slachtoffers van moord en doodslag (16 als Sofie Kerklaan door een misdrijf om het leven is gekomen), tegenover 23 in 2016.

In Brabant bleef het ook rustig, net als in 2016: 15 slachtoffers in 2016, 17 in 2017. In 2015 werden in Brabant nog 25 mensen vermoord.

Maar dat is dus slecht nieuws voor enkele andere provincies, het totale aantal moorden steeg immers.

De grootste stijging (procentueel) kende Limburg: van 2 in 2016 naar 15 in 2017. Maar 2016 was daar wel een heel rustig jaar. Gemiddeld worden sinds 2010 in Limburg 10 mensen vermoord.

Friesland steeg van 4 naar 10, terwijl 4 in 2010-2016 precies het gemiddelde was. Utrecht steeg van 8 naar 14 en Zuid-Holland van 24 naar 36. Limburg en Zuid-Holland nemen alleen dus al meer dan de helft van de totale stijging voor hun rekening: 25 van de 48 of 49.


Nationaliteiten

Opvallend is verder het grote aantal Oost-Europeanen: minimaal 15 slachtoffers en (voor zover nu al bekend) 10 daders. Dat is wat slachtoffers betreft een verdubbeling. De meesten waren Polen.

Ook het aantal Turkse Nederlanders dat slachtoffer werd van moord en doodslag is groot ten opzichte van 2016: 10 (2016: 6). Dan kan duiden op een conflict in de onderwereld.

Verder werden vier asielzoekers vermoord, tegenover 1 in de afgelopen twee jaar. De daders van 2017 waren ook asielzoekers. De geruchtmakendste zaak was de dubbele moord in Maastricht, in december.


Bijgewerkt: 29 dec. 2017