Vergrijzing geen verklaring daling aantal moorden

Eind juli 2016 presenteerde het CBS de moordcijfers over 2015. Men telde 120 slachtoffers van moord en doodslag, een daling ten opzichte van 2014. Sinds het CBS begon met meten – in 1996 – is het aantal slachtoffers zelfs gehalveerd.

Opvallend genoeg gaf Jan Latten, chef moord & doodslag bij het CBS, dit jaar niet langer vergrijzing als belangrijkste verklaring voor die daling.

Dit is wat Latten in 2015 nog zei naar aanleiding van de cijfers over 2014: ‘We vergrijzen (…) en krijgen steeds minder twintigers, dertigers en veertigers. Dat zijn wel de categorieën die zowel de meeste misdaden begaan, als ook het vaakst slachtoffer zijn.’

Maar dit jaar bleef vergrijzing als belangrijkste verklaring dus achterwege. Criminologen en journalisten riepen eind vorige maand bij de presentatie van de CBS-cijfers over 2015 echter in koor dat vergrijzing wel degelijk de belangrijkste verklaring is.

Wie heeft gelijk?

Op het eerste gezicht leek de opmerking van Latten hout te snijden: de groep 20- tot 40-jarigen is inderdaad verantwoordelijk voor het grootste deel van alle misdaden – dus niet alleen moorden – en als die groep kleiner wordt, ligt het voor de hand te veronderstellen dat het aantal misdaden navenant daalt. De groep potentiële misdadigers is immers kleiner geworden.

Maar geldt dat ook voor moord en doodslag?

Nee. Althans nauwelijks.

De groep 20- tot 40-jarigen is in heel Nederland sinds 2000 met 627.057 personen afgenomen, van 4.761.504 naar 4.134.447 – een daling van 13%. En alleen daaruit blijkt al dat vergrijzing (beter: ontjonging) een minder belangrijke rol speelt dan het CBS in 2015 nog dacht. Die 13% daling van het aantal moordlustige Nederlanders kan de halvering van het aantal moorden maar slechts ten dele verklaren. Als vergrijzing al een verklaring is. En als, dan zeker niet de belangrijkste.

En kijk eens naar Amsterdam. Daar daalde het aantal moorden van 65 in 1998 naar vijftien vorig jaar, een daling van 75%. En in de hoofdstad is de moordlustige groep 20- tot 40-jarigen in dezelfde periode niet kleiner geworden, maar juist groter.

Het CBS lijkt er dus verstandig aan te hebben gedaan vergrijzing als verklaring te laten vallen, nu die criminologen en journalisten nog.

Maar welke zijn dan de verklaringen voor de daling van het aantal moorden in Nederland in het algemeen en in Amsterdam in het bijzonder? Moordatlas gaat voor u op zoek. Volgende maand in de Nieuwsbrief meer. Abonneer u hier.


Bijgewerkt: 18 aug. 2016

comments powered by Disqus