Waarom het aantal moorden in Nederland daalt

Sinds de eeuwwisseling daalt het aantal moorden in Nederland, van meer dan 250 naar minder dan 120.

Volgens het CBS omdat de groep 20- t/m 44-jarigen de afgelopen jaren kleiner is geworden. Mensen in die leeftijdscategorie plegen meer criminaliteit dus ook meer moorden. Als die groep kleiner wordt, daalt kortom het aantal moorden. En die groep is in Nederland de afgelopen jaren inderdaad kleiner geworden.

Maar klopt die verklaring? Nee. In Amsterdam bijvoorbeeld, werd de groep tussen 20 en 45 jaar juist groter en het aantal moorden daalde er sterker dan in de rest van het land.

Maar dat schreef Moordatlas al hier.

Bij de presentatie van de moordcijfers over 2016 liet het CBS bovengenoemde verklaring achterwege. Maar alternatieve verklaringen voor de daling gaf het CBS niet. Dus doet Moordatlas een poging.

Daarvoor moeten we eerst terug naar de oorzaken van de stijging van het aantal moorden in de periode 1970-2000.

In de jaren vijftig gebeurde er spreekwoordelijk niets. De hoeren heetten nog Natte Nel en ja, af en toe werd er eentje vermoord. Maar dat was het wel.

In de jaren zestig raakten we van god los, alles mocht. Alle vormen van criminaliteit stegen, van winkeldiefstallen tot en met moord en doodslag.

Daar kwam de internationalisering bij. In 1971 werd in Amsterdam de eerste Italiaanse bankrover gepakt en als snel volgden de Turkse en Zuid-Amerikaanse drugshandelaren met wat wij tot dan toe blaffers noemden – maar dan automatische. Uit twee richtingen werden we met drugs overspoeld.

Het gevolg: liquidaties in de groothandel; en in de tussenhandel (tot een paar kilo) veel deals op straat en in koffiehuizen die verbaal mislukten en met het vuurwapen alsnog werden afgerond. Plus een nieuwe categorie: ripdeals.

En op het laagste niveau: honderden verslaafden die dagelijks straatroven pleegden en onderling om de dope vochten.

In het kielzog van de Zuid-Amerikanen en de Turken kwamen de Joegoslaven. Net als sommige andere groepen Nieuwe Nederlanders hadden zij een andere geweldscultuur.

Vooral in de categorie drugs nam het aantal doden toe. Drugs waren een gevolg van het feit dat we van god losraakten, maar op zich ook weer een katalysator.

Zelfs zoiets als schandknapenmoorden namen toe, moorden gepleegd door schandknapen op de mannen die ze mee naar huis hadden genomen.

Andere tijd, andere moraal.

Bovendien nam het aantal twintigers en dertigers toen sterk toe – en dat zijn nu juist de groepen die moorden…

De oorzaken van de daling sinds 2000 zijn deels dezelfde als de oorzaken van de stijging. Dat vrijheid-blijheid werd teruggedraaid, we zijn restrictiever. Er mag minder.

Wat drugs betreft: de junkies zijn van straat. De meesten zijn nu dood. Velen door messteek of hamerslag, maar nog meer zijn gewoon omgevallen. Je houdt het nu eenmaal niet zo lang vol op een paar gram heroïne en halve liter vla per dag.

Het aantal drugspanden is sterk afgenomen, onder meer door de stadsvernieuwing. Vergelijk Amsterdam eens met dertig jaar geleden. Toen kon je de voortgang van stadsvernieuwing volgen aan de hand van moord en doodslag: bewoners trokken weg, junkies, alcoholisten en zwervers kraakten de leegstaande panden.

Ruzie.

Nu worden ook coffeeshops en koffiehuizen zelfs gesloten als ze beschoten worden.

Niet dat er minder drugs worden gebruikt. Integendeel, maar al die ontmoetingen op straat met kans op twist en wraak zijn verdwenen. Drugs koop je niet meer buiten in de wildernis, maar laat je bezorgen. Per koerier.

Ook de tussenhandel en groothandel zijn beter georganiseerd. Dat onordentelijke geknal om een paar kilo komt veel minder voor.

Ook het aantal liquidaties daalt de laatste twee, drie jaar. Eerder stelde moordatlas al de oorlog in de Marokkaanse onderwereld voorbij was. Of we gek geworden waren, was de reactie.

Nee.

En het aantal schandknapenmoorden is ook gedaald, tot bijna nul. Dat geldt overigens voor wel meer categorieën. We slaan elkaar ook thuis minder vaak de hersens in.

De belangrijkste positieve verklaringen: het gemiddelde opleidingsniveau is gestegen en ons welvaartsniveau sterk toegenomen. Wie een brood kan betalen, zal minder geneigd zijn het te stelen. Beter opgeleid betekent dat het argument een sterker wapen is geworden dan het mes. Ook in familieverband.

Dat maakte dat de toename van het aantal 20- t/m 44-jarigen in de jaren tachtig en negentig wel zorgde voor een toename van het aantal moorden. Toen trokken slecht opgeleide en anderszins kansarme types naar steden als Amsterdam, nu zijn het hoogopgeleiden en jonge gezinnen.

Oftewel: het gaat er niet zozeer om of de groep 20- t/m 44-jarigen kleiner (of groter) is geworden, het gaat erom hoe ze is samengesteld.


Bijgewerkt: 16 sep. 2016

comments powered by Disqus

Advertentie